މިއަދު މުޅި މީޑިއާގައި ގުގުމާލި އަޑަކީ ސަރުކާރުން ރާވިއްކުމުގެ ޤަވާޢިދު އާކޮށް، މީހުން އުޅޭ ރަށް ރަށުގައި ރާވިއްކުން ހުއްދަކުރި ވާހަކައެވެ. އެކަމުގެ ނުރައްކާތެރިކަމުގެ ވާހަކައެވެ. ސަރުކާރުގެ މަސްތުވާތަކެއްޗަށް ހުޅުވުނުދޮރުތަށް ބަންދުކުރުމުގެ ވައުދާއި ފުށުއަރާ ވާހަކައެވެ. ދަންވަރަށް އެޅުނު އިރު މި އިވުނީ، މަދަނީ ޖަމްޢިއްޔާތަކުން، އިކޮނޯމިކް މިނިސްޓަރުގެ އިސްތިއުފާޔަށް ގޮވި އަޑެވެ. ހުޅުހެންވޭރު ދާއިރާގެ މެމްބަރު މޫސާ މަނިކުގެ ކާރަކުން 168 ފުޅި ރާ ފެނުނު ވާހަކައެވެ.
މިހިސާބަށް ކަންތައް ދިއުމުން، މަގޭ ހިތް ބުނާ އެއްޗެއްވެސް ހިއްސާ ކޮއްލަން ކަމަށެވެ.

ރަލަކީ ޙަރާމް އެއްޗެކެވެ. ރަލުން ވިޔަފާރި ކުރުންވެސް ޙަރާމެވެ. ކަން މިހެން އޮތް ނަމަވެސް ފާއިތުވި 40 ވަރަކަށް އަހަރުތެރޭ، ރާއްޖޭގައި ރަލުގެ ވިޔަފާރި އަންނަނީ ކުރެވެމުންނެވެ. މިއީ ޙަޤީގަތެވެ. މި ވިޔަފާރިން ފައިސާ ހޯދަމުންނެވެ.

މިއަދު މަސްރަހު ބަދަލުމިވީ، މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށް ތަކުގައި ރާވިއްކުން ހުއްދަކުރުމުންނެވެ. މިކަމުގައި އަޅުގަނޑަށް ފެންނަނީ ތަންކޮޅެއް ތަފާތު މަންޒަރެކެވެ. ރާއްޖޭގައި މިހާރުވެސް ރާބޯ މީހުން މަދެއް ނޫނެވެ. ރާ ބޯން ބޭނުން ވާމީހަކު ރާނުބޮއި ހުންނަން ޖެހޭ ވަރަށް ވުރެ، ގިނައިން ލިބޭކަހަލައެވެ. މިއީ އަކީ ސަރުކާރުން ރާބުއިން ހުއްދަ ކުރުމުންނެއްނޫނެވެ. ސަރުކާރުން ރަޢްޖެ އަށް ރާ އެތެރެކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމަށް ފަހު އެކަން ނުބެލެހެއްޓުމުގެ ނަތީޖާއެވެ.
ދެން ބަލަންޖެހެނީ ރާ ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމުން ވާގޮތެވެ. ސަރުކާރުން ބުނާގޮތުން މިހާރު މާލޭގައި މިހާރު އެތަކެއް ފަރުދުންނަކަށް ވަނީ ރާއެތެރެކުރުމުގެ ހުއްދަ ދީފައެވެ. މިފަހަރު މިއައި ބަދަލުގެ ސަބަބުން އެ އަދަދު އެއްމެ ދެ ހޮޓަލަށް ތިރިވާނެއެވެ. މިގޮތުން ބަލާއިރު، މިއީ ރަނގަޅު ފިޔަވަޅެކެވެ. ޒިއްމާދާރު ކުރެވޭމިންވަރު ބޮޑު ކުރެވޭނެއެވެ. މި ހައިސިއްޔަތުން ބަލާއިރު އަޅުގަނޑު، މި ގެނެވުނު ބަދަލަށް ފުރިހަމަޔަށް ތާއިދު ކުރަމެވެ. ވަކި 200 ވަރަކަށް ފަރުދުން ބެލެހެއްޓުމަށްވުރެ 2-3 ހޮޓަލެއް މޮނިޓާރ ކުރުން ފަސޭހެކަމަށް ޤަބޫލު ކުރެވޭތީއެވެ.


މައްސަލައިގެ ޙަޤީގީ ހައްލަކީ ރާ އެތެރެ ކުރުން މުޅިން ހުއްޓާ ލުމެވެ. އެހެނަސް ރާއްޖޭގެ ގިނަބަޔަކު މިއުސޫލަށް ތާއިދު ނުކުރާނީ ފަތުރުވެރި ކަމަށް ހީނަރު ކަން އަންނާތީއެވެ. ޒުވާބަކީ މިއީ ނަމަ، ފަތުރުވެރިކަން ކުރި އެރުވުމަށް، މީހުން އުޅޭ ރަށްތަކުގައި ނުވިއްކަންޖެހެ ސަބަބެއް ނެތެވެ. އާނ ދޮގެވެ. އެވެސް ހަރާމެވެ. މިވެސް ހަރާމެވެ. "އެހެން ނަމަވެސް"....."އެހެން ނަމަވެސް.......... ފަތުރުވެރިކަންތާއެވެ.