އެއީ މީގެ 14 އަހަރު ކުރިއެވެ. މައުމޫނުގެ ވެރިކަމުގެ އާރާއި ބާރާއި، ޝާނާއި ޝައުކަތުގެ އެންމެ ގަދަ ދުވަސްވަރެވެ. 1 ޖެނުއަރީ 1996 ވީ ހޯމަ ދުވަހެވެ. ޔުނިޓަކަށް 1.50 ލާރީގެ ފީއެއް ނަގައިގެން ދެމުންއައި ކަރަންޓުގެ އަގު 1 ޖެނުއަރީ 1996 އިން ފެށިގެން ޔުނިޓަކުން 4 ރުފިޔާ ނަގަން ހަމަޖައްސައި ސަރުކާރުން އެކަން އިއުލާނުކުރުމާއި ގުޅިގެން، އެއަގަކީ ފުއައްމުލަކުގެ ރައްޔިތުންނަށް އަތްފޯރާ އަގަކަށް ނުވާތީ، އެވާހަކަ ސަރުކާރުގައި ދަންނަވައި ދެއްވުން އެދި އަތޮޅުއޮފީސް ދޮށަށް ރައްޔިތުންގެ ތެރެއިން ބަޔަކު އެއްވިއެވެ. އަތޮޅުވެރިޔާ ހާމިދު ޔުސުފް ޗުއްޓީއެއްގައި ހުރުމުގެ ސަބަބުން އޮފީސް ހިންގުމާ ހަވާލުވެ ހުންނެވި އަތޮޅުވެރިޔާގެ އެހީތެރިޔާ ހުސެން ޝަރީފް، ރައްޔިތުންނަށް ދެއްވި ޖަވާބާއި ގުޅިގެން ބޮޑު މުޒާހަރާއަކަށް ބަދަލުވެގެން ދިޔަ ދުވަހެވެ. ހުސެން ޝަރީފް ވިދާޅުވީ "ތިކަމަކީ އަތޮޅު އޮފީހާ ބެހޭ ކަމެއްނޫނޭ. ތިކަމާ ބެހޭ ބަޔަކީ އިންޖީނުގޭ މީހުންނޭ. އިންޖީނުގޭ ދޮށަށް ދާށޭ" އެވެ.

ހުސެންޝަރީފް މިގޮތަށް ވިދާޅުވީ، ބަޔަކު މީހުން ކަރަންޓުގެ މައްސަލާގައި އެއްވާން އުޅޭކަން އޭނާއަށް އެގިފައި ވާތީ، އެންއެސް އެސް އަށް އެކަން އަންގާ، ކޯސްޓް ގާޑްގެ ސިފައިންގެ ހަތަރު ބޭކަލުން އިންޖީނުގޭ ދޮށުގައި ފޯރިމަރަން ބައިތިއްބާފައެވެ. އެނާއަށް ވިސްނިފައި އޮތީ އެއްވި މަދު މީހުންކޮޅު ބިޑި އަޅުވައިގެން އުފުރާލުމުން، މީހުންތައް ބިރުން ފިލާ ރައްކާވާނެކަމަށެވެ. މަޅިފަތި ޖަހާފައި މަޅިފަތި މައްޗަށް މީހުންތައް ލެއްވީއެވެ.

ހުސެން ޝަރީފްގެ ވިސްނުމާއި ޚިލާފަށް، ކަރަންޓުގެ އަގު ބޮޑުކުރުމާއި ގުޅިގެން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރުމަށް އެއްވި މަދުމީހުން ކޮޅުގެ އަދަދު އެތައް ސަތޭކައަކަށް ބަދަލުވެ، ކަރަންޓުގެ މައްސަލައިގެ އިތުރުން ސަރުކާރާމެދު އުފެދިފައިވާ ހިތްހަމަނުޖެހުން ބަންޑުން ކޮށްލި، ބޮޑު މުޒާހަރާއަކަށް އެކަން ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ. އިންޖީނުގެއަށް ދިޔަ މީހުންގެ ތެރެއިން ތިން މީހުންގެ އަތުގައި ބިޑި އެޅުވިނަމަވެސް އެތައް ސަތޭކަ ބައެއްގެ ކުރިމަތީގައި ހަތަރު ސިފައިން އަމާންދީ ފުރައިގެން ދާން މަޖުބޫރުވިއެވެ. އަގު ބޮޑު ކަރަންޓު ބޭނުމެއްނުނޭ ބުނެ ޖެނެރޭޓަރުތައް ނިއްވާލާ، މުޅި ރަށުން ކަރަންޓު ކަނޑާލުމަށްފަހު، މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިން ފުއައްމުލަކު އަތޮޅު އޮފީސް ދޮށަށް އެއްވެ، އޮފީހުގައި އެވަގުތު ތިބި މުވައްޒަފުން ގެއަށް ފޮނުވާލާ، އޮފީސް ހިސާރުކުރިއެވެ. އިންޖީނުގޭގެ ތަޅުލުމަށްފަހު ހަވީރު ހައެއްޖެހުމުން ދައުލަތުގެ ދިދަ ބާލައި، ކަޅު ދިދައެއް ނެގުމަށް ފަހު އިމާރާތް ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައި ބޭތިއްބީ އެރަށު ގަންޖާމިގޭ ބޭބެއާއި ކަޅުމަރިޔާގެ މުހައްމައިދީ އެވެ.

އެވަގުތު ރައީސް މައުމޫނު ހުންނެވީ އުމްރާގެ އަޅުކަމުގައި މައްކާގައެވެ. ސިފައިންގެ އެސްއޯއެސް ޓީމެއް ޖެހިގެން އައިދުވަހުގެ އިރުއެރި ވަގުތު ފުވައްމުލަކަށް އެރިއެވެ. މުޅި ޓީމުގައި ޖުމްލަ 40 ވަރަކަށް ބޭކަލުން ހިމެނެއެވެ. ގެނައި ހަތިޔާރުގެ ތެރޭގައި ކަރުނަގޭހާއި ދުންބަޑި ހިމެނެއެވެ. ޝައްކެއްނެތް ގޮތުގައި ވީޑިއޯ ކެމެރާ ގެނެސް ވީޑިއޯ ކުރިއެވެ. މާނޭރު ނެރުން ފައިބަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި ބޮއްކުރާ ބަންޑުން ޖަހާލުމުގެ ސަބަބުން ކެމެރާތައް ލޮނުގައި ޖެހުނު ކަމަށްވެއެވެ. ކޯސްޓު ގާޑުގެ އިތުރުން މިފްކޯގެ ކަލަމިންޖާ ބޯޓެއްވެސް ސިފައިންނާއެކު އައެވެ. ބުނެވޭ ގޮތުގައި އޭގައި ހުރީ އަސްލު ހަތިޔާރާއި އެމޯއެވެ. އޭރު ކަތިވަޅި ފޯސްގެ މެމްބަރު ކެޕްޓަން ޝިޔާމްގެ ކޮމާންޑަރު ކަމުގައި އައި ފައުޖުގެ އޯޑަރަކީ ތިން ދުވަސް ތެރޭގައި ރައްޔިތުން މައިތިރިކޮށް އަތޮޅުއޮފީހާއި އިންޖީނުގެ ނުހުޅުވިއްޖެނަމަ ހަތިޔާރުގެ ބޭނުންކުރުމަށް ކަމަށް އެދުވަހު ދިޔަ ޓީމުގެ ބޭކަލަކު ވިދާޅުވިއެވެ.

ކަރަންޓު މުޒާހަރާ ތިންދުވަހަށް ދެމިގެން ގޮސް ހަތަރުވަނައަށް ވީދުވަހު ސަރުކާރުން ނެގޯޝިއޭޓް ކުރަން ފޮނުއްވި ވައިޖެހޭ ރަޝީދުގެ މިލިޓަރީ ސްޓައިލް ނެގޯސިއޭޝަނުން ޖެނެރޭޓަރުތައް ހިންގާ، މުޒާހަރާ ރޫޅާލީ ބާރުގެ ބޭނުންނުކޮށް ބިރުދައްކައިގެންނެވެ. ނަމަވެސް އެހިސާބުން އަދި އެކަން ނިމުނީއެއްނޫނެވެ. ދެންއައީ މީހުން ހައްޔަރުކޮށް ދޫނިދޫ ކުޑަގޮޅިއަށް ގެންދިއުމުގެ ތޫފާނެކެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ހައްޔަރުކޮށްގެން ދޫނިދޫއަށް ގެންދިޔައީ އަތޮޅުވެރިޔާގެ އެހީތެރިޔާ ހުސެން ޝަރީފެވެ. އެއަށްފަހު އެކިދުވަސް މަތިން އެކިމީހުން މާލެ ގެންދިޔައެވެ. އަތޮޅު އޮފީހަށް ގެންގޮސް މީހުންނަށް އަންގަނީ އެޓޯލްސް މިނިސްޓްރީގެ ބޭނުމަކަށް މާލެ ދިއުމަށެވެ. ބައެއް މީހުންނަށް މަތިންދާ ބޯޓު ޓިކެޓް އަދި ބައެއް މީހުންނަށް ކަނޑު ބޯޓު ފެސެޖެވެ. 11 މާޗް 1996 ވަނަ ދުވަހު އަޅުގަނޑަށް ލިބުނީ މަތިންދާ ބޯޓު ޓިކެޓެކެވެ. މަތިންދާ ބޯޓުން ހުޅުލެއަށް ފޭބުމާއެކު އަޅުގަނޑާ ހަވާލުވީ ސަފާރީ ޔުނިފޯމުގައި ހުރި ސިފައިންގެ ބޭކަލެކެވެ. ސިފައިންގެ ދޯންޏެއްގައި މާލެއަށް ފޭބިއިރު ހަވާލުވާން ހުރީ އުންބެ ސަލީމު ކިޔާ ބޭކަލެކެވެ.

މުޒާހަރާ ރޭވުމުގައި އަޅުގަނޑު ބައިވެރިއެއް ނުވަމެވެ. އަދި ބަޔަކު އެއްވާން ރޭވިކަމެއްވެސް ނުދަނެ ހުރީމެވެ. މުޒާހަރާގައި ބައިވެރިވިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ސައްބީހަށްވުރެ ގިނަ ފުއައްމުލަކު މީހުންނާއި، ކަރަންޓުގެ އަގު ބޮޑުވި ޚަބަރު ލިޔުނު "ހަވީރު" ނޫހުގެ ލިޔުންތެރިޔާ އަބްދުއް ސަލާޙް ޙަސަން އާއި، ސަރުކާރަށްވުރެ ހެޔޮ އަގުގައި ކަރަންޓު ދެވޭނެކަމަށް "ހަވީރު" ނޫހަށް އިންޓަވިއުދިން އައްޑޫ ހިތަދޫ ޕްލާޒާ ޒާހިރު ހައްޔަރުކޮށް ދޫނިދޫގައި ބަންދުކުރެވުނެވެ. މީގެ ތެރެއިން ސަރުކާރަށް ފެނުނު ބަޔަކު ދޫކޮށް، 13 މީހުންގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން ދައުވާކުރީ މައުމޫނުގެ ވެރިކަމުގައި، ޑރ. މުހައްމަދު މުނައްވަރުގެ ބަންޑާރަ ނައިބުކަމުގައެވެ.

ބުނެވިދިޔަ 13 މީހުންގެ ތެރެއިން 5 މީހެއްގެ މައްޗަށް ދެދައުވާ، ބާކިތިބި މީހުންގެ މައްޗަށް އެއް ދައުވާ ދައުލަތުން ކުރިއެވެ. އެއީ 5 މީހުންގެ މައްޗަށް، ޣައިރުގާނުނީ އެއްވުމެއްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ކުށުގެ ދައުވާއާއި ގާނޫނީގޮތުން އުފެދިފައިވާ ސަރުކާރު ވައްޓާލުމަށް އުޅުނުކަމުގެ ދައުވާއެވެ. އަނެއް 8 މީހުންގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވަނީ ޣައިރުގާނުނީ އެއްވުމެއްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ކުށުގެ ދައުވާއެވެ. ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ވަކާލާތުކުރީ މަޝްހޫރު ރޭނިސް ސަލީމެވެ. ކޯޓުގައި ޝަރީއަތް ހިގަމުން ދިޔައިރު ތަހުގީގު ޓީމުގެ ބޭކަލުން ސިފައިންގެ ޔުނިފޯމުގައި ތިބެއެވެ. މީގެތެރެއިން ސަރުކާރު ވައްޓާލުމަށް އުޅުނުކަމަށް ކުރި ދައުވާ ސާބިތު ނުވާކަމަށް ގާޒީ ހުކުމް އިއްވިއެވެ. ޣައިރުގާނުނީ އެއްވުމެއްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ކުށް ސާބިތުވިކަމަށް ނިންމައި، 2 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށް ދައުލަތުން ކަނޑައަޅާ ރަށަކަށް އަރުވާލުމަށް 13 މީހުންގެ މައްޗަށް ގާޒީ ހުކުމް އިއްވިއެވެ.

ހައްޔަރުކުރުމާ ހަމައިން ފެށިގެން މައްސަލައިގައި ހުކުމް އިއްވުމާއި ހަމައަށް ގާނުނީ ވަކީލެއް ހޯދުމުގެ ހައްގު ދީފައެއް ނުވެއެވެ. ޝަރީއަތްކޮށް ހުކުމް އިއްވާފައިވަނީ ދޫނިދޫއާއި ގާމާދޫގައި ބަންދުކޮށްފައި ބައިތިއްބައިގެން ގަދަކަމުން ނަގާފައިވާ ބަޔާންތަކުގެ މައްޗަށް ބަލައިގެންނެވެ. ބައެއް ގައިދީން ދުނިދޫގެ އަލިފާން ގޮޅީގައި ހަމަހަށްވުރެ ގިނަދުވަސް ހޭދަކުރިއެވެ. ގޭގެ ބަންދުގައި، ދައުވާކުރުމެއްނެތި އަހަރުދުވަސް ވީނަމަވެސް ހުކުމުގެ ތެރެއިން އެންމެ ދުވަހެއްވެސް އެދުވަސްތަކަށް ކަނޑާފައެއް ނުވެއެވެ. އަރުވާލުމުގެ ހުކުމުގައި އެންމެ ގިނަ ދުވަސް ކޮށްފައިވަނީ އަބްދުއް ސަލާހު ހަސަނެވެ. އޭނާ ފަނަރަ މަސްދުވަސް ހޭދަކުރިއެވެ. މިވާހަކަ ތަކަކީ އޭރު އެއްވެސް ނޫހެއްގައިވެސް ނުލިޔާ އަދި ސަރުކާރުގެ މީޑިއާއިންވެސް ނުދައްކާހުރި "ސިއްރު" ވާހަކަ ތަކެކެވެ. އޭރުގެ ސަރުކާރުގެ މިނިސްޓަރަކު ހިންގާ މަޝްހޫރު ނޫހެއްގައި އެދުވަހުގެ ޚަބަރު ލިޔަން އުޅުނުކަމަށްވެއެވެ. ނަމަވެސް "މަތިން" އައި އޯޑަރަކާ ގުޅިގެން އެކަން ހުއްޓާލީ ކަމަށްވެއެވެ.

ނޯޓް: ކަރަންޓު މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިންނަށް ދިން އަނިޔާތަކަކީ މިކަހަލަ ކުރު ރިޕޯޓެއްގައި ލިޔެވޭ ވަރަށްވުރެ މާދިގު، އަސަރުން ފުރިގެންވާ ވާހަކަތަކެކެވެ. މިމައްސަލައިގެ ތަފްސީލީ ރިޕޯޓް ފޮތެއްގެ ސިފައިގައި އެކުލަވާލުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ވާހަކަ ދަންނަވަމެވެ.