ުއުއްދު: ކަލޭ ދޯ ކުފޫހަމަވަ ކަމާ ނުވާކަން ނިންމަނީ، ކުފޫ ހަމަވިޔަސް ނުވިޔަސް އަދި ފައްޅި އެއްވެސް ނޭޅޭ، މިސްކިތްތަކުން ބަންގީގެ އަޑުވެސް ނުކެނޑޭ، އަޑުވަނީ ގަދަ. ބަލަ ކަލޭގެ އަށް ހަގީގަތާ ކުރިމަތިލާން ނުކެރެނީތަ، ހަމަ ފެންނަ ކަންތައް ވެސް ތި އުޅެނީ އޮޅުވާލަން...

އަހަންމަދު: އައްދުމެން އަދި ވަރަށް ޅަވާނެ. ހަތްދިހައިގެ އަހަރުތަކުގެތެރޭގައި އެންދެރިމަގޭ ދަރިއެއްގެ ބަރތުޑޭޕާރޓީއެއްގައި ޢަމަލުވާ ޒާތުގެ ބުއިމެއް އޭރު ގެ ޒުވާން ވިހިތިރީސް ކުދިންނަށް ދިނީ އަންނިއެއްނޫން. އެކަންކުރި މީހާ އަށް މިހާރު އައްދު ތިޔަ ބަހުން އަޅުކަންކުރަނީ. ދެހާސްއަހަރުފެށިގެން އަދި ފުރަތަމަ ދެތިން އަހަރުގެތެރޭގައި މައުހަދުގެ އެންމެމަތީ ކުލާހުގައި ކިޔެވި މައުހަދުގެ ދަރުވަރުންގެ ޖަމިއްޔާގެ މަތީ މަގާމެއްފުރަމުން އައި ދަރިވަރަކު ތިބުނާ މަތިވެރި މީހާ ކޮންމެސް ގައުމަކަށް ކުރިދަތުރެއްގައި އެކީވާހަކަދައްކަން ތިބިމީހުންތިބި މޭޒެއްގެ މަތީގައި މާކުލަރީތި ބުއިމެއް ހުރިވީޑިޔޯއެއްގެ ވާހަކަދައްކައިގެން އެމަތިވެރިމީހާ އަންގައިގެން މިބުނި ދަރިވަރު އެންމެފަހުގެ އިމްތިހާނުން ފޭލްކޮށްލީ އެސޮރުގެ މުޅި ތަޢުލީމީ ހަޔާތުގައި ކިޔެވި ހުރިހާ މާއްދާއަކުން ފޭލްވެގެން. ހަމަ ފޭލްކޮށްލައިގެން . މިކަމަށް މައުހަދުގެ މެންމެ މަތީ ވެރިޔާ އާއި ތިބުނަ މަތިވެރިވެގެންވީ ފަރާތް ގުޅިގެން ކުރިކަމެއްމީ. މިހާ ހިތްނުބައި މީހެއްގެ ވާހަކަ ދައްކަފަ ތި ތަޢުރީފުކުރަނީ. މަށައްއެގޭ އެއްޗަކީ ތިބުނާ މީހައަކީ ކުފޫ ހަމަވިޔަސް ކިޔަވައިގެންހުރި ފައްކާ ހިޔަޅޭކެވެ. ނުބައި ނުލަފާ މަލްއޫނެކެނެ. އާރަށުގެ ސްޕަވައިޒަރުން ބުނާގޮތަށް މަލެޔާ ރާއްޖެ ތެރޭގައި އުޅެ 99% މީހުންނަށް އެގޭނީ ހަމައެކަނި އެމީހާގެ ބޭރުފުށެވެ. ވަރަށް މާތްވާނެއެވެ. މަތިވެރިވާނެއެވެ. ޒާހިދުކަމާ، ތަޤުވާވެރިކަމާ، ވަރަޢަވެރިކަމުގައި އެފަދަދެވަނައެއްނުވާނެއެވެ. އެކަމަކު އެމީހާގެ އެތެރެފުށުގައި ޖަހާފައި އެހުރި ކިލަޔާ، މުޑުޑާރުކަމާ، ވަޙުސީކަމާއި، ދޫނުބައި ކަމާ، ނުބައި ނުލަފާ ކަން ފެންނާނީ ހަމަ އާރަށުގައި މަސައްކުރި ސީނިޔަރ މީހުންނަށެވެ. މިވަރުން ބުނެލީމަ އައްދުމެން ލައިތެޅުނަސް ޙަޤީޤަތް ވާނީ ހަމަ ޙަޤީޤަތަށެވެ. އަދި ބުނަހެއްޔެވެ. ތިޔަބުނާ މަތިވެރި ސޮރު ގެ ޖާހު މަތިވެރިކުރުމަށްޓަކައި އެސޮރުގެ ބަފާ ޢަބްދުލް ޤައްޔޫމު ސީދީ ބ.އަތޮޅު ދަރަވަންދޫގައި 40 ރޭވަންދެން ''ޖާހަށް'' ކިޔެވި ކެޔެވެލީގެ ވާހަކަ އެސޮރުކުރެން އަހާލަ ބަލާށެވެ. ދަރަވަންދޫ ކަޅުފަހަށް 30 އަހަރު ވެރިކަން ކުރިއިރު އެސޮރު އެއެރީ ހަމައެކަނި މިދިޔަ އަހަރު އެކަންޏެވެ. މީ އެސޮރު ބަފާ މަނާކޮށްފަ އޮތް ކަމެއްކަންވެސް ނޭގެއެވެ. މިހާރު އެހުރީ އިދަޖެހިފައެވެ. ޖާހަށްކިޔެވި ބޮޑު ކިޔެވެލި ކިޔަވަން ބައިވެރިކުރި 40 މީހުން ފަސް ހަމަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މަރުވެ ދިޔަ ވާހަކަ ކިޔެވެލި ކިޔެވުކުގެ ކުރިން މިސްކިތަށް ފެންކުރާ ގެންދިޔަ މީހާ ކިޔާދިނެވެ. ބުނަންހެއްޔެވެ. މިބުނާ ކިޔެވެލީގައި ބައިވެރި މީހުންގެ ތެރެއިން އެއްރޭ ބައިވެރިވެފަ ދަރަވަންދޫން ފުރައިގެން އައި، މީހާ އާއި ފެންކުރައި ގެންދިޔަ މީހާނޫން ހަމަ އެންމެން ފަސްހަމަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މަރުވީއެވެ. މީ އައްދުމެން އަދި އަޑުވެސްނާހާނެ ވާޙަކައެވެ. އަހަރެން ހަމަގައިމު ކޮންމެ ނަމާދެއްފަހުގައި ތިބުނާ މަތިވެރި ސޮރު އަބުރާ އަހަރެމެންގެ ވެރިޔެއްގެ ގޮތުގައި ނުދެއްކެވުން އެދި ދުޢާކުރަމެވެ. އެއީ އަހަރެންނަކީވެސް ކިޔެވެލީގައި ބައިވެރިވި މަރުވެގެންދިޔަ މީހެއްގެ ޔަތީމު ދަރިއެވެ.

އ: އާނ، މިހެންވެގެންތާ، ހިއްލަތުމެން ލައްވައި ކިރިސްޓިއަން ދީނުގެ ވާހަކަތައް ދައްކުވައިގެން އަންނިގެ ދައުރުގައި ހަޑިހާވައިގެން އަންނި ވެރިކަމުން ބާލަން މިއުޅެނީ. ހިއްލަތަކީ މައުމޫނުގެ އުފެއްދުމެއް. މައުމޫނު ކިޔަވައިދިން އަދި ފަހުން މައުމޫނަށް ސްޕީޗުތައް ލިޔެދީ އަދި މައުމޫނަށް ފަށްކަނޑައިދިން ޒާހިރުގެ ހަވީރު ނޫހުގައި އުޅުނު ގޮލައެއް.